Vai trò của nhà báo trước vấn nạn tin giả

Thứ năm - 18/06/2020 20:08
Khi truyền thông xã hội ngày càng phát triển, tin giả trở thành vấn nạn của nhiều quốc gia trong quản lý thông tin. Vậy nhà báo có vai trò như thế nào giữa “cơn lốc” tin giả trên mạng xã hội?
Vai trò của nhà báo trước vấn nạn tin giả

Khi truyền thông xã hội ngày càng phát triển, tin giả trở thành vấn nạn của nhiều quốc gia trong quản lý thông tin. Vậy nhà báo có vai trò như thế nào giữa “cơn lốc” tin giả trên mạng xã hội?

 

NHÀ BÁO ĐÀO PHẠM HOÀNG QUYÊN, CHỦ TỊCH HỘI NHÀ BÁO PHÚ YÊN, TỔNG BIÊN TẬP BÁO PHÚ YÊN: Phát huy vai trò, trách nhiệm của nhà báo

 

Có thể nói, sự bùng nổ của mạng xã hội đã cuốn các cơ quan báo chí vào “cuộc đua tốc độ”. Việc đăng tải thông tin không rõ ràng, không được kiểm chứng cộng với sự lan truyền chóng mặt của những thông tin thất thiệt trên mạng xã hội gây hoang mang dư luận. “Dịch” tin giả có khả năng tác động tiêu cực lớn hơn nhiều so với bản chất của sự việc.

 

Còn nhớ tại một hội nghị báo chí toàn quốc, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng đã chỉ ra rằng nhiều trường hợp, chúng ta nắm trước thông tin, hoàn toàn có thể chủ động và kênh thông tin của chúng ta rất đa dạng, nhưng chính sự chậm trễ của chúng ta đã “trao tặng” lợi thế cho mạng xã hội trong thông tin.

 

Trong cuộc chiến chống tin giả, mỗi nhà báo cần phát huy vai trò, trách nhiệm của mình: Cung cấp đến độc giả, khán thính giả thông tin chính xác, đúng với bản chất sự việc. Đó cũng chính là cách “đính chính thông tin” với dư luận trước “cơn bão” tin giả. Để làm được điều đó thì nhà báo phải chuyên nghiệp khi tác nghiệp, đặc biệt là dù chịu áp lực về thời gian cũng không bỏ qua khâu kiểm chứng thông tin. Các cơ quan báo chí, với những công cụ của mình, nhanh nhạy cung cấp thông tin chính xác đến bạn đọc, đến khán thính giả, không “trao tặng” lợi thế cho mạng xã hội trong thông tin.

 

Mặt khác, khi tiếp nhận thông tin trên mạng xã hội, mỗi người cần bình tĩnh phân tích, không chia sẻ một cách cảm tính, tạo điều kiện cho nạn tin giả hoành hành.

 

NHÀ BÁO TRẦN THANH HƯNG, GIÁM ĐỐC SỞ THÔNG TIN - TRUYỀN THÔNG: Không để xảy ra “khoảng trống thông tin” cho tin giả xuất hiện

 

Sau 22 năm internet có mặt tại Việt Nam - tính từ ngày 19/11/1997 - Việt Nam đã có hơn 60 triệu người dùng, xếp thứ 20 trong số quốc gia có tỉ lệ người dân sử dụng internet nhiều nhất và xếp thứ 18 trong số quốc gia có tỉ lệ người dân sử dụng Facebook và YouTube nhiều nhất. Mặt tích cực cho thấy người dân Việt Nam rất năng động trong hội nhập với thế giới phẳng. Tuy nhiên, đây cũng là áp lực cho công tác quản lý thông tin trên môi trường mạng, nhất là tin giả, tin xấu, tin độc…

 

Từ đầu năm 2020 đến ngày 15/3, các cơ quan chức năng đã xử lý 800 trường hợp tung tin giả liên quan đến dịch bệnh COVID-19; Phú Yên có 9 trường hợp.

 

Rõ ràng, nhà báo có vai trò, vị trí đặc biệt góp phần ngăn chặn tình trạng tin giả hiện nay. Trước hết, họ là người luôn cung cấp nhanh thông tin chính thống, tin tức được kiểm duyệt chặt chẽ về nguồn tin, về nội dung từ cơ quan báo chí.

 

Thứ hai, họ góp phần hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng tin thật thường chậm hơn tin giả trên mạng xã hội. Bởi hầu hết nhà báo hiện nay đều tham gia mạng xã hội, từ Facebook, YouTube…, nên khi thông tin họ đưa ra, dù là trên trang cá nhân, họ đều tạo được niềm tin đối với cộng đồng mạng. Đơn giản, bởi họ là nhà báo, họ không thể đổi trắng thay đen được. Điều này sẽ góp phần định hướng dư luận, không để xảy ra “khoảng trống thông tin” cho tin giả xuất hiện, tiếp cận công chúng.

 

Thứ ba, đã làm báo thì ai cũng mong muốn được tiếp cận nguồn tin sớm nhất. Nhưng nhà báo rất cẩn trọng trước những thông tin có tít giật gân trên mạng xã hội, họ luôn có thói quen kiểm chứng thông tin, không chia sẻ khi chưa kiểm chứng rõ ràng, cân nhắc trước khi bấm thích, cẩn trọng, có trách nhiệm trước khi bình luận một vấn đề nào đó.

 

Trong bối cảnh văn bản pháp lý để quản lý thông tin, truyền thông trên môi trường mạng đang còn hoàn thiện, việc xử lý tin giả còn chậm, còn nhẹ chưa đủ sức răn đe, trong khi tin giả ngày càng có xu hướng phát triển và tinh vi hơn thì vai trò, vị trí của nhà báo trong việc ngăn chặn tin giả trên mạng xã hội hiện nay là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần có đội ngũ chuyên trách, có quy trình xử lý tin giả chuyên nghiệp để nhận diện, xử lý kịp thời.

 

NHÀ THƠ - NHÀ BÁO HUỲNH VĂN QUỐC, PHÓ CHỦ TỊCH HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT PHÚ YÊN, TỔNG BIÊN TẬP TẠP CHÍ VĂN NGHỆ PHÚ YÊN: Nhà báo góp phần làm cho xã hội tốt hơn

 

Khi tiếp nhận thông tin, cho dù có vẻ đúng đến 90% thì cũng nên bình tĩnh xem xét, phân tích 10% còn lại. Có những thông tin mới đọc qua thì y như thật, có vẻ rất đúng, nhưng đọc kỹ thì sẽ thấy thông tin đó hoàn toàn sai. Ví dụ như trong đợt cao điểm phòng chống đại dịch COVID-19 vừa qua, cả nước thực hiện giãn cách xã hội. Trong khi đó, trên mạng xã hội lan truyền thông tin thực hiện lệnh giới nghiêm. Nhiều người nghĩ rằng giãn cách xã hội và giới nghiêm cũng na ná nhau. Không phải vậy, thực hiện lệnh giới nghiêm hoàn toàn khác với giãn cách xã hội, nhưng chỉ có giới chuyên môn hoặc anh em làm báo mới tra từ này từ kia để coi cho chính xác, còn những người khác đâu có thói quen này. Nhưng họ vẫn hồn nhiên chia sẻ thông tin đó trên mạng xã hội. Rồi có những hình ảnh đáng sợ về dịch bệnh từ hồi nảo hồi nào, ai đó đưa lên mạng xã hội và “gán” cho COVID-19. Những thông tin kiểu như vậy rất tai hại, nguy hiểm.

 

Trước nạn tin giả, nhà báo chân chính cần có tiếng nói. Với vai trò của mình, nhà báo cung cấp thông tin chính xác, dùng tin thật để đẩy lùi tin giả, “đính chính thông tin” với dư luận.

 

Khi tiếp nhận thông tin, nhà báo phải kiểm chứng; kiểm chứng rồi thì cân nhắc xem thông tin đó có lợi hay không. Ngay cả khi thông tin đó là thật nhưng phản cảm, không có lợi thì không nên đưa lên các phương tiện thông tin đại chúng, không chia sẻ trên mạng xã hội. Vai trò của nhà báo là góp phần làm cho xã hội tốt hơn.

 

NHÀ BÁO PHẠM THỊ MINH NGUYỆT, PHÓ TỔNG BIÊN TẬP BÁO PHÚ YÊN: Định hướng và làm chủ dòng chảy thông tin trên “không gian ảo”

 

Tin giả không phải là vấn đề mới. Tuy nhiên, khi các trang mạng phát triển nhanh chóng thì tin giả mới thật sự trở thành một “đại dịch” với sức ảnh hưởng ghê gớm. Các trang mạng xã hội với những đặc tính riêng nhằm phục vụ tối đa cho người sử dụng còn có mặt trái là môi trường để tin giả nhanh chóng phát tán.

 

Trong việc giúp người dân lựa chọn thông tin khi mà mỗi ngày họ tiếp cận rất nhiều nguồn cung cấp thông tin dễ dẫn đến nhiễu loạn, mất phương hướng, xã hội kỳ vọng vào báo chí.

 

Để phát huy vai trò của báo chí trong cuộc chiến chống tin giả, cần tăng cường sự lành mạnh của báo chí, cung cấp thông tin nhanh nhạy song trung thực, chính xác. Và một khi hiểu rõ bản chất tin tức vô căn cứ trên mạng xã hội, người dân sẽ đặt niềm tin vào các kênh thông tin chính thức để xác minh thông tin họ quan tâm.

 

Đưa tin đúng - vẫn chưa đủ. Các nhà báo còn có nghĩa vụ vạch trần và dập tắt tin giả cũng như thông tin bị bóp méo - vốn thường được nhiều người đọc và chia sẻ trên mạng hơn là tin thật; tăng thêm lượng thông tin sạch cho người dân, hạn chế cơ hội cho những đối tượng lợi dụng sự kém hiểu biết, sự tò mò của người dân... để kích động, trục lợi.

 

Mỗi người làm báo không ngừng trau dồi kiến thức, rèn luyện năng lực phân tích, sự nhạy cảm của bản thân để có nhiều tác phẩm chất lượng nhằm định hướng dư luận xã hội, phản bác những thông tin bịa đặt, sai trái, không đúng bản chất…

 

Hơn lúc nào hết, mỗi nhà báo và các cơ quan báo chí cần phải đi tiên phong trong việc định hướng và làm chủ dòng chảy thông tin trên “không gian ảo”, thực sự là người dẫn dắt, là kênh thông tin quan trọng, cung cấp thông tin chính xác, tạo dựng niềm tin xã hội.

 

YÊN LAN (thực hiện)

Nguồn tin: baophuyen.com.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây